İş Sağlığı ve Güvenliğinde Örnek Bir Sektör: Çimento Sanayii

Bugün bünyesinde bulunan 47 çimento fabrikasıyla ülkemizin önde gelen işveren sendikalarından biridir.

ÇEİS’in amacı; üyelerinin çalışma ilişkilerinde, mevzuat çerçevesinde ortak ekonomik, sosyal hak ve menfaatlerini korumak, geliştirmek, aralarında karşılıklı yardımlaşmalarını sağlamak, işkolunda kurulmuş ve kurulacak olan işyerlerinin verimi ve ahenkli çalışmasına yardımcı olmak, üyelerini temsil etmek, toplu iş sözleşmesini akdetmek, çalışma barışını kurmak ve devam ettirmek, bu amaçla Türkiye çapında faaliyette bulunmaktır.

ÇEİS, kuruluşundan itibaren üyelerini temsilen muhatap işçi sendikasıyla toplu iş sözleşmesi müzakerelerini yürütmüş ve bu  sözleşmeleri bağıtlamıştır. Bağıtlanan toplu iş sözleşmeleriyle sektör düzeyinde bir uzlaşma sağlanmış, üye işyerlerinde toplu sözleşme düzeninin getirdiği barış ve düzen hakim olmuştur.

Hukuki gelişmeler ve özellikle yargı kararları hakkında bilgi sunmak, seminer ve konferanslar tertiplemek, ekonomik, sosyal ve hukuki konularda teknik destek sağlamak, tavsiye ve danışmanlık hizmetleri sunmak, araştırmalar gerçekleştirmek sendikamızın diğer faaliyetlerindendir. Toplumsal ve siyasal platformlarda, her alanda ve özellikle endüstri ilişkilerinde üyelerinin düşünce ve görüşlerini savunmayı ve kamuoyuna yansıtmayı ilke edinen ÇEİS, üyesi bulunduğu Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) kanalıyla gerek yurtiçinde, gerek yurtdışında katıldığı toplantılarda üyelerini en iyi şekilde temsil etmektedir.

ÇEİS, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yıllardan beri göstermiş olduğu hassasiyeti devam ettirerek 2003 yılı Eylül ayında üyelerinden 26 çimento fabrikasında (Diğer üyeler daha önceden bu belgeyi almışlardır.) OHSAS 18001 (iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi uygunluk belgesi) çalışmalarını başlatmıştır.

OHSAS 18001, kuruluşların bu sisteme olan ihtiyacına yönelik olarak, kuruluşlarda oluşturulan iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin düzgün bir şekilde işlediğini belgelendirmek ve aynı zamanda kalite ve çevre yönetim sistemleri ile olan uyumu da göz önünde bulundurularak önleyici yaklaşım felsefesini yerleştirmek amacıyla İngiliz standartları enstitüsü (BSI) tarafından hazırlanmıştır.

SSK istatistiklerine göre 2007 yılında 80.602 iş kazasının olduğu ve bu kazalar sonucu 1.043 çalışanın hayatını kaybettiği, bunun yanında, dünya genelinde Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) istatistiklerine göre her yıl ortalama 250 milyon iş kazası olduğu ve ortalama 335.000 kişinin evine ulaşamadığı düşünüldüğünde, OHSAS 18001 gibi önleyici yaklaşımların ne kadar önemli olduğu görülmektedir.

Bu düşünceden hareketle, ÇEİS 2003 yılının ocak ayında başlatılan ve yaklaşık 8.000 çalışanı kapsayan 8’er saatlik iş sağlığı ve güvenliği bilinçlendirme eğitimi çalışmalarının ardından bu büyük projeye adım atılmıştır.

Projenin sosyal boyutunu bir an için bir kenara bırakacak olursak, projenin tamamlanabilmesi için üye çimento fabrikalarında yatırım için yüksek rakamlı bütçeler ayrılmıştır. Yapılan ve yapılacak olan bu yatırımlar da, Türkiye ekonomisi içinde küçümsenmeyecek rakamlar olacak, ülke ekonomisi için bir katma değer sağlayacaktır.

Bir diğer önemli husus ise; böyle kapsamlı ve tüm sektörü kapsayan bir belgelendirme çalışmasının dünyanın hiçbir ülkesinde daha önce yapılmamış olmasıdır.

2005 yılı sonu itibariyle işveren sendikası olarak ÇEİS’in bizzat kendisinin  ve üye kuruluşların BSI’da tarafından belgelenen OHSAS 18001 Belgesi almasıyla tamamlanan “ÇEİS OHSAS 18001 Projesi” TİSK ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın da takdirlerini toplamış ve 15-17 Kasım 2005 tarihleri arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca gerçekleştirilen “4. Uluslararası Bölgesel İSG Konferansı”nda ÇEİS ve Üye fabrikalar çimento sektörü olarak “Örnek İşveren” ödülüne layık görülmüştür.

Ayrıca, 2006 yılı Ocak ayı itibariyle ÇEİS’e yeni üye olan 8 çimento fabrikasında da OHSAS 18001 çalışmalarına başlanmış ve bu çalışmalar neticesinde 4 fabrika daha OHSAS 18001 belgesine sahip olmuştur.

OHSAS 18001 PROJESİ KAPSAMINDA YAPILAN EĞİTİMLER

• Temel İş Sağlığı ve güvenliği Eğitimi
  Üye fabrikalarda çalışan üst ve orta düzey yöneticiler dahil tüm çalışanlar ile alt işveren işçilerinin katıldıkları 8 saat süreli temel eğitimler verilmiştir.
• OHSAS 18001 Eğitimleri
  Proje kapsamında ÇEİS ve üye fabrikalarda OHSAS 18001 Bilgilendirme, Risk Değerlendirme ve İç Tetkikçi eğitimleri verilmiştir.

Toz ve Gürültü Ölçümleri

Fabrikalarda en gürültülü ortamlarda çalışan 15 işçi üzerinde kişisel gürültü maruziyeti ölçümü, en tozlu ortamda çalışan 9 işçi üzerinde kişisel toz maruziyeti ölçümü gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümler neticesinde, her fabrika için ölçüm noktalarının değerlerinin de yer aldığı PVC’den bir kroki ile her fabrikaya ait Rapor hazırlanmıştır.

• Acil Durum Eğitimleri
  “OHSAS 18001 Projesi”nin başarıya ulaştırılması için yapılması zorunlu görülen ‘Acil Durum Eğitimleri’ yapılmış ve mavi – beyaz yakalı işçilerin tümüne (alt işveren işçileri de dahil) eğitim verilmiştir. Eğitimler sonucunda Çimento sektörünü ilgilendiren “Çimento Sektörü Acil Durum El Kitabı” hazırlanmış ve tüm çalışanların istifadesine sunulmuştur.
• İlkyardımcı Eğitimleri
  ÇEİS, 18 Mart 2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve İlkyardım Yönetmeliğinin bazı maddelerini değiştiren “İlkyardım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümleri gereğince, KIZILAY Genel Müdürlüğü ile müştereken “ilkyardımcı yetiştirilmesi” konusunda üye fabrikalar bazında eğitim çalışmalarını devam ettirmektedir. Bugüne kadar yaklaşık 500 çalışanımız yeni yönetmelik gereği 2 gün süreli bu eğitimlere katılmışlar ve eğitimlerin sonucunda girdikleri imtihanda tümü başarılı olmuşlardır.
• İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitimleri
  Çimento Fabrikaları için gerekli olan A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sertifikasını, sınavlar neticesinde 14 çalışanımız almaya hak kazanmıştır. Diğer taraftan, 2 çalışanımız B sınıfı, 5 çalışanımız C sınıfı eğitimlerine katılarak sertifika sahibi olma hakkını kazanmıştır. ÇASGEM tarafından verilen bu eğitimler ÇEİS’in koordinatörlüğünde gerçekleştirilmiştir.
• İSG Teknik Eğitimleri
  07 Nisan 2004 tarihinde yayınlanan 'Çalışanların İş Sağlığı Ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik' gereğince çalışanların işyerindeki riskler ve tehlikeler hakkında periyodik olarak bilgilendirilmesi amacıyla, her fabrikada 6 gün süreyle “kapalı alanlarda emniyetli çalışma”,  “yüksekte emniyetli çalışma / güvenli iskele kullanımı”,  “el aletlerinin güvenli kullanımı”, “makine ve ekipman kullanımı”, “kişisel koruyucu ekipman kullanımı”,  “kimyasal kullanımı”, “ergonomi”,  “işyerinde hijyen ve düzen”, “iş makinesi kullanımı”, “basınçlı kaplar ve sistemler ile emniyetli çalışma / kilitleme ve kart asma”, “kaza araştırması” konularında eğitim yapılmıştır.
• AKUT Acil Durum Ekipleri Eğitimi
  Ülkemizin her türlü doğal afete maruz kalabilme ihtimalinin çok yüksek olmasından ve afetlerde müdahale konusunda ülke olarak çok yol almamız gerektiği düşüncesiyle ve ayrıca bölgesel meydana gelebilecek doğal afetlerde o bölgede yer alan çimento fabrikalarına ve vatandaşlarımıza yardıma gidebilecek arama-kurtarma ekiplerinin yetiştirilmesi amacıyla, ÇEİS’e üye Çimento Fabrikalarında, AKUT Arama Kurtarma Derneği ile ortaklaşa eğitim programları gerçekleştirilmiştir. 2006 yılı Haziran ayı içerisinde tamamlanan söz konusu Projede tüm fabrikalarda 25’er kişilik gruplara; “Afetlere Giriş”, “Enkaza İlk Müdahale ve Tahkimat” konularında hem teorik hem de pratik olmak üzere 3 gün süreli eğitimler verilmiştir. Eğitim sonunda yaklaşık 1000 çalışan N.A.R.I. (North American Rescue Institute) ve Best Safety Inc. ortak çalışması olan “Katılım Sertifikası”nı almaya hak kazanmışlardır.

Çimento Sektörü olarak “Sosyal Sorumluluk” düşüncesiyle gerçekleştirilen eğitimler sonucunda Türkiye çapında oluşturulan yaklaşık 1000 kişilik bu ekip, sadece fabrikaların maruz kalacakları doğal afetlere müdahale ile iktifa etmeyecek, afet bölgesindeki herkesin yardımına koşacaktır.

İSG İLE İLGİLİ PROJELER:

ÇSGB İş Teftiş Kurulu Çimento Sektörü Denetim Projesi

Çimento sektörünün İSG konusunda denetlenerek bir denetim projesi kitabı hazırlanması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından başlatılan proje 2006 yılı Eylül ayı itibariyle tamamlanmıştır.

Projeyle ilgili olarak üyelerimizden Set Ankara Çimento Fabrikası ve Yibitaş Lafarge Hasanoğlan Çimento Öğütme Tesisi, pilot fabrikalar olarak tespit edilmiş, bu fabrikalarda yapılan ayrıntılı incelemelerden sonra, diğer çimento fabrikalarında da denetimler tamamlanmıştır.

Proje neticesinde hazırlanan rapor kitap haline getirilerek ilgililerin kullanımına sunulmuştur.

“Prospective Lung Function Study” (Akciğer Fonksiyon Çalışması)

Avrupa Çimento Üreticileri Birliği (CEMBUREAU) tarafından organize edilen bu Proje, çimento tozuna maruziyet ve bununla ilgili hastalıklar hakkındaki bilgi eksikliğinin giderilmesine yöneliktir. Türkiye ayağını ÇEİS’in gerçekleştireceği proje için 9 pilot çimento fabrikası seçilmiştir. Projenin 5 yıl sürmesi ve farklı ülkelerden yaklaşık 2000 kişiyi kapsaması planlanmaktadır.

Projenin yürütücüsü, Norveç Ulusal Mesleki Sağlık Enstitüsü (NIOH)’dür.

Acil Durum Yöneticisi Eğitimi ve Acil Durum Tatbikatları

2006 yılı Ocak ayında başlayan ÇEİS – AKUT işbirliğinin ikinci etabı olarak “Acil Durum Yöneticisi Eğitimleri” gerçekleştirilmiştir. Söz konusu eğitimlerde, Üye Fabrikalarımızdan 219 çalışan eğitilerek acil durumu yönetecek ve koordine edecek yetkinlikte ekipler oluşturulmuştur.

Düzenlenen teorik eğitimlerin ardından, ÇEİS’e üye fabrikalarda “Acil Durum Tatbikatları” gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Yapılan tatbikatlarla, öğrenilen teorik bilgilerin uygulamaya dönüştürülmesi amaçlanmaktadır.

Dupont İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri

Çimento sektörünün iş güvenliği kültürünü geliştirmek ve iş güvenliğinin tüm çalışanlarca benimsenmesini sağlamak amacıyla, 2007 yılı sonlarında Dupont şirketi ile ÇEİS’in işbirliği başlamıştır.

Söz konusu işbirliği çerçevesinde gerçekleştirilen eğitim projesi kapsamında öncelikle Ankara’da ÇEİS Merkez Binası’nda ÇEİS üyesi fabrikaların Genel Müdür/Genel Müdür Yardımcısı seviyesindeki üst düzey yöneticileri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Temsilcilerinin katılımlarıyla “Üst Yönetim İSG Atölye Çalışmaları” gerçekleştirilmiştir. Projenin ikinci etabı olan “Orta Kademe Yöneticilerin Davranış Odaklı İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri”nde ise yaklaşık 1100, müdür, şef ve mühendis seviyesindeki orta kademe yöneticinin eğitimi planlanmaktadır.

Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Sempozyumu

ÇEİS, 2003 yılından bu yana iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerçekleştirdiği faaliyetlerinin sonucu olarak, 14-15 Kasım 2008 tarihlerinde İzmir Hilton Oteli’nde, iş sağlığı ve güvenliği bilimine katkıda bulunarak, sektörümüzün yürütmekte olduğu iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerini kamuoyuna duyurmak ve ilgililerle paylaşabilmek amacı ile “Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Sempozyumu”nu düzenlemiştir.

Av. Sancar Bayazıt (ÇEİS Genel Sekreteri)